Afet ve Acil Durum Müdahale Hizmetleri Yönetmeliği, Resmi Gazete'de

Yönetmelikle, afet ve acil durumlara müdahalede ihtiyaç duyulacak kapasitenin ulusal ve yerel düzeyde planlanması, bu kapasitenin olay bölgesine hızlı ve etkin bir şekilde ulaştırılması ve kullanılmasını sağlama, müdahale hizmetlerini ve bu hizmetlerin koordinasyonundan sorumlu ana ve destek çözüm ortakları ile yerel düzeyde sorumlu birimlerin, görev ve sorumlulukları ile planlama usul ve esasları belirlendi.

Yönetmelik, afet ve acil durumlarda müdahale hizmetlerini yürütecek Bakanlıklar, kamu kurum ve kuruluşları, valilikler, kaymakamlıklar, özel ve özerk kuruluşlar, sivil toplum kuruluşları ile gerçek ve tüzel kişileri, bunların görev ve sorumlulukları ile bunlar arasındaki işbirliği, koordinasyon ve karşılıklı yardımlaşmaya dair iş ve işlemleri kapsıyor.

Yönetmeliğe göre, Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) tarafından, Bakanlıklar ile kurum ve kuruluşların katılımıyla afet ve acil durumlara ilişkin Türkiye Afet Müdahale Planı (TAMP) hazırlanacak. TAMP, afet öncesi, sırası ve sonrasına ait müdahale planlamasının temel prensiplerini içerecek. TAMP'ta afet ve acil durumlardaki müdahale çalışmalarında görev alacak afet grupları ve koordinasyon birimlerine ait görev ve sorumluluklar tanımlanacak. TAMP, Cumhurbaşkanı Kararıyla yürürlüğe girecek ve Resmi Gazete'de yayımlanacak.

Müdahale hizmetlerinin yönetimi, ulusal düzeyde Başkanlıkta ve ana çözüm ortağı Bakanlık, kurum ve kuruluşlarda, yerel düzeyde ise valiliklerde ve kaymakamlıklarda oluşturulan afet ve acil durum yönetim merkezi koordinasyonunda TAMP kapsamında gerçekleştirilecek.

Afet ve acil durumlara müdahale ile sorumlu Bakanlıklar ile kurum ve kuruluşlar, Başkanlıkla koordineli olarak afet ve acil durum hazırlıklarını eksiksiz bir şekilde yapacak, yeterli sayıda personeli görevlendirecek, eğitecek ve hazır halde bulunduracak.

Afet ve acil durum hazırlıkları, Bakanlıklarda görevli bir bakan yardımcısı veya görevlendireceği üst yönetici, diğer kurum ve kuruluşlarda ise en üst yönetici tarafından Başkanlıkla koordinasyon halinde tüm imkanlar dikkate alınarak yapılacak.

Acil yardımlarda ihtiyaç duyulan kaynaklar, öncelikle yerel olanaklar ile sağlanacak. Yerel kaynakların yetersiz olması durumunda valiliğin talebi üzerine veya gerektiğinde resen Başkanlıkça afet ve acil durum faaliyetleri ödeneğinden, valilikler adına açılacak afet ve acil durum hesaplarına kaynak aktarımı yapılacak.

Başkanlık, kamu kurum ve kuruluşlarının müdahale kapasitesini gerekli dikkat ve özeni göstererek kullanmakla sorumlu olacak. Tüm resmi ve özel kuruluşlar ile gerçek ve tüzel kişiler, kendilerinden istenecek veya yükümlülük konulacak her türlü taşıt, araç ve sürücülerini, makine, alet ve edevatı, arazi, arsa, bina, tesis, yiyecek, ilaç ve tıbbi malzeme ile halkın ihtiyacı olan diğer maddeleri, karşılığı rayiç bedel üzerinden sonradan ödenmek şartıyla ilgili mevzuat hükümlerine göre vermekle yükümlü olacak.

Yönetmelikte belirtilen ana çözüm ortaklarının görev ve sorumlulukları da belirlendi.

Afet ve acil durumun meydana geldiği veya muhtemel olduğu yerde veya civarında bulunan en yakın askeri birlik ve komutanlıklar, seferberlik ve savaş hali dışında, acil yardım süresince, vali ve kaymakamlar tarafından kendilerinden istenecek yardımları üstlerinden emir beklemeksizin ve gecikmeksizin "7269 sayılı Kanun" kapsamındaki mükellefiyetin bir gereği olarak yerine getirecek. Acil hallerde sözlü olarak yapılan bu talepler, sonradan usulüne göre yazılı şekle dönüştürülecek.

Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu Başkanlığı destek çözüm ortağı olarak görev ve sorumlulukları kapsamında. Başkanlık veya valiliğin talebi üzerine, afetten veya acil durumdan etkilenen kişiler ile sınırlı olmak üzere bu kişilere ait iletişim araçlarının konum bilgilerini ilgili mevzuat çerçevesinde paylaşacak. Haberleşme hizmeti veren operatörlere ulaşan taleplerin yerine getirilmesinin ve etkilenen yerlerde yeterli kapasitede mobil ve yedek haberleşme sistemlerinin ivedilikle kurulmasını sağlayacak.

TRT ve Anadolu Ajansı (AA), destek çözüm ortağı olarak görev ve sorumlulukları kapsamında, Afet İletişim Grubu ile işbirliği içerisinde kamuoyunu düzenli olarak bilgilendirmek üzere yayın yapmaktan, Afet İletişim Grubuna teknik destek ve personel desteği sağlamaktan, bilgi ve kaynak yönetimi, haberleşme, ulusal ve uluslararası nakdi bağış ile iletişim müdahale hizmetlerine destek sağlamaktan sorumlu olacak.

Bütün resmi, özel radyo ve televizyon kuruluşları ile yazılı basın, internet medyası afet ve acil durum hallerinde vatandaşların doğru bilgilendirilmesini sağlamak üzere gerekli hassasiyet ve özeni göstermekle yükümlü olacak. Bu kapsamda, kamuoyunun bilgilendirilmesi ile afet ve acil durum halinin duyurulması, Afet İletişim Grubu koordinasyonunda yapılacak.

Afet ve acil durumlarda, asker ve hakim sınıfından olanlar hariç 18-65 yaş arasındaki bütün erkek vatandaşlar, vali ve kaymakamlarca afet ve acil durum hizmetleri kapsamında kendilerine verilen görevleri yerine getirmekle yükümlü olacak. Bu yükümlüler, yükümlülükleri süresince iş yerlerinden izinli sayılacak ve her türlü mali ve sosyal hakları korunacak.

Bu yönetmelikle, 23 Şubat 2022 tarihli ve 5211 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Afet ve Acil Durum Müdahale Hizmetleri Yönetmeliği yürürlükten kaldırıldı.

Bu yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 6 ay içinde TAMP'ta gerekli değişiklikler yapılacak. Hazırlanacak TAMP yürürlüğe girinceye kadar ulusal ve yerel düzeyde mevcut planların uygulanmasına devam edilecek.

Kaynak: AA