İSTANBUL (AA) - Çin'de ortaya çıkan yeni tip koronavirüs (Kovid-19) sebebiyle varlık fiyatlarında olağan dışı seviyeler test edilmeye devam ederken, ABD'de beklenen politika faizinin geçen hafta tarihte ilk defa negatif seviyeye inmesi konuyu tekrar ABD'nin gündemine taşıdı.
Kovid-19 salgınının etkilerini en ağır şekilde yaşayan ABD'de, ABD Merkez Bankası (Fed) ve hükümet salgının etkilerini en aza indirmek için olağanüstü önlemler aldı.
ABD hükümeti 2,2 trilyon dolarlık kurtarma paketi açıklarken, Fed de piyasalara sınırsız likidite imkanı sunacağını duyurmasının ardından mart ayında yaptığı iki acil toplantıyla politika faizini 150 baz puan indirerek yüzde 0-0,25 aralığına çekmişti.
Fed'in 3 Mart'taki acil faiz indiriminin ardından 9 Mart'ta bütün tahvil getirileri tarihte ilk defa yüzde 1'in altına gerilemiş, ABD 30 yıllık tahvil getirisi de yüzde 0,7020 seviyesine kadar inmişti.
Geçen ayki toplantıda Fed faiz indirimine gitmezken, Fed Başkanı Jerome Powell ise bu süreç atlatılana kadar mevcut duruşlarını koruyacaklarını ve ekonomiyi desteklemeye devam edeceklerini ifade etmişti.
Buna karşılık, geçen hafta ABD'de beklenen politika faizi vadelilerinin negatif seviyelere gerilemesi, ABD iki yıllık tahvil faizinin rekor düşük seviye olan yüzde 0,1050'ye inmesinde ana sebep oldu. Bugün itibarıyla ABD 2 yıllık tahvil faiz oranı yüzde 0,1670 seviyesinde bulunuyor.
Fed yetkilileri konuya ilişkin açıklamalarında negatif faizlerin ABD'de kullanmayı düşündükleri bir araç olmadığını vurgularken, ABD Başkanı Donald Trump ise "Diğer ülkeler negatif faizin faydalarından yaralanırken, ABD'de bu hediyeden yararlanmalı." ifadelerini kullanmıştı.
"Eksi veya sıfır faizlerin uzun süreli uygulamada kalması piyasa fiyatlama mekanizmasını bozar"İş Yatırım Uluslararası Piyasalar Direktörü Şant Manukyan, AA muhabirine yaptığı konuya ilişkin açıklamada, "Fed vadelilerinin eksiye geçmesi muhtemelen beklentilerden ziyade faiz kontratları arasında bir teknik ayarlama veya pozisyonların sıkıştırılmasına yönelikti. Kağıt paraya kaçış penceresinin açık olduğu bir dünyada derin bir eksi faiz politikası izlenemeyeceği açık." dedi.
Daha sınırlı bir eksi faiz politika uygulamasının Avrupa Merkez Bankası (ECB) tarafından kullanıldığını ancak, istenilen verimin alınamadığına dikkati çeken Manukyan, şöyle devam etti:
"Bu politika ince ayarlar yapılmadığı taktirde banka karlılıklarını, kredi kullandırma iştahını, risk fiyatlamasının sağlıklı bir şekilde piyasada oluşmasını ve tasarruf eğilimleri gibi konuları kötü yönde etkilediği için cari sistem içinde faydalı bir strateji değil. 20 Mart tutanaklarında veya bu hafta Fed Başkanı Jerome Powell'ın konuşmasında eksi faiz stratejisinin tercih edilmeyeceği açıklamasını yeniden duymayı bekliyorum."
Manukyan, eksi veya sıfır faizlerin uzun süreli uygulamada kalması halinde piyasa fiyatlama mekanizmasını bozduğunu kaydederken, bu durumun zayıf şirketlerin ayıklanmasını ötelediğini, tasarrufların ise riskli finansal varlıklara aktarılmasına sebep olduğunu belirtti.
Devam eden süreçte bozulan sistemin daha büyük varlık alımlarına ihtiyaç duyabileceğine işaret eden Manukyan, bu durumu genellikle daha radikal faiz indirimleri ile finansal sistemi kurtarma çabasının takip ettiğini kaydetti.
"ABD'nin negatif politika faizini kullanıma alması para piyasalarını ve bankaları oldukça zor durumda bırakabilir"Charles Schwab and CO Başkan Yardımcısı ve Sabit Getirili Varlıklar Baş Stratejisti Kathy Jones, " Eksi faize işaret eden Fed vadelileri, ABD ekonomisinin daha da kötüleşebileceğine ilişkin endişelerin bir sonucu. Ancak, Powell daha önce yaptığı açıklamalarda eksi faizi 'uygun bir araç' olarak görmediğini net bir şekilde belirtti." ifadelerini kullandı.
Fed'in parasal genişlemeyle birlikte likidite artırıcı önlemlere daha çok güvendiğini kaydeden Jones, acil durumlarda eksi faiz aracını kullanmaktansa teknik olarak farklı araçlarını kullanmasının daha olası olduğuna dikkati çekti.
Jones, şunları kaydetti:
"ABD'nin negatif politika faizini kullanıma alması para piyasalarını ve bankaları oldukça zor durumda bırakabilir. Bu durumda doların diğer major para birimleri karşısında zayıflaması ihtimal dahilinde görünürken, negatif faizler altın ve diğer alternatif varlık fiyatlarını ise olumlu yönde etkilenecektir."