Moskova
Savaş dördüncü yılına yaklaşırken, 2025, tarafların sahada yoğun çatışmaları sürdürdüğü, Türkiye ve ABD’nin öncülüğündeki girişimlerle müzakere kanallarının tamamen kopmasının engellendiği bir yıl olarak tamamlandı.
ABD Başkanı Donald Trump, “hızlı sonuç” hedefiyle süreci barışla sonuçlandırmaya zorlarken, Avrupa ise güvenlik garantileri ve finansman üzerinden Kiev’in direncini ayakta tutmayı önceledi. Ancak savaşın karakteri, tarafların net bir zafer üretemediği ve maliyetin giderek arttığı bir yıpratma çatışmasına evrildi.
???? 2025 boyunca ABD’nin barış planları ve temasları, Avrupa’nın finansman ve güvenlik garantisi arayışları ile Türkiye’nin ev sahipliğindeki müzakere turları öne çıktı. Esir ve cenaze takası gibi insani başlıklarda ilerleme sağlandı.
Trump, 2025'in son günlerinde Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ile barış planına ilişkin ayrı ayrı görüşmeler yaptı. Bu temaslarda bazı konularda mutabakata varılsa da kalıcı bir anlaşmayı zorlaştıran ana dosyalar 2026’ya devredildi.
Bu tablo, 2026’da “barış yakın” beklentilerini artırsa da, sahada ve masada aynı anda çözülmesi gereken başlıklar nedeniyle sürecin en azından yaz aylarına kadar inişli çıkışlı devam edeceğine işaret ediyor.
Toprak ve statü meselesi, Rusya ve Ukrayna’nın kırmızı çizgileri olması nedeniyle müzakerelerin düğümlenmesindeki en öncelikli konu olarak öne çıkıyor. Avrupa’nın en büyük nükleer santrali olan Zaporijya Nükleer Güç Santrali’nin kontrolü ve savaş sonrası yönetimi de çözüme kavuşturulamayan başlıklar arasında yer alıyor.
Avrupa ve Ukrayna’nın “güvenlik garantileri” arayışı ile ABD’nin doğrudan askeri angajmandan kaçınma eğilimi arasındaki gerilim de yeni yıla devreden temel sorunlardan biri olmayı sürdürüyor.
ABD’nin barış planının akıbetini, yılın ilk ayında yapılacak toplantılar etkileyecek. Ukrayna’yı destekleyen ve İngiltere ile Fransa’nın öncülüğündeki “Gönüllüler Koalisyonu” üyesi ülkelerin ulusal güvenlik danışmanları 3 Ocak’ta Ukrayna’da, liderler zirvesi ise 6 Ocak’ta Fransa’da toplanacak. Zirvenin ertesi günü ulusal güvenlik danışmanlarının yeniden bir araya gelmesi de gündemde.
Bu toplantıların ana eksenini, güvenlik garantilerinin çerçevesi, olası ateşkesin denetimi, savaş sonrası düzen ve Ukrayna’nın savunma kapasitesinin sürdürülmesi başlıkları oluşturacak.
Ancak Rusya’nın açıkladığı, Ukrayna’nın Putin’in Novgorod’daki resmi konutuna yönelik insansız hava aracı (İHA) saldırıları, 2026’ya girilirken müzakere sürecini baskı altına aldı. Moskova’nın masadaki pozisyonunu sertleştirmesi ve sahada daha ağır karşılıklar vermesi bekleniyor.
Mevcut diplomatik süreç ile cephe dinamikleri birlikte değerlendirildiğinde, 2026’da barış için masadaki çabaların süreceği senaryo öne çıkıyor. Buna karşılık sahada çatışmaların devam etmesi ve masadaki temel düğümlerin çözülememesi, “hızlı barış” beklentisini sınırlıyor.
Türkiye, müzakere zeminini açık tutma ısrarını sürdürüyor
2025’te İstanbul’da yürütülen müzakere turlarının, esir ve cenaze takası gibi başlıklarda somut sonuçlar üretmesi, 2026’da da Türkiye’nin “kanalı açık tutma” rolünü öne çıkarıyor. Sahadaki askeri tablo sertliğini korusa da İstanbul müzakerelerinin ürünü olan insani dosyalar ve temasların sürekliliği, daha kapsamlı bir anlaşma için gerekli güven ortamını besleyen nadir alanlardan biri olmaya devam ediyor.
Ancak sahada çatışmaların sürmesi ve masadaki temel düğümlerin çözülememesi, hızlı barış beklentisini sınırlamayı sürdürüyor. Bu nedenle 2026 için en gerçekçi senaryo, diplomasinin yoğunlaştığı, zaman zaman ateşkes pencerelerinin açıldığı ancak savaşın yaz aylarına kadar en azından belirli bir tempoda devam edebileceği bir tablo olarak öne çıkıyor.
Kaynak: AA
dikGAZETE.com