Tahran
İran Dışişleri Bakanlığında gazetecilere açıklama yapan Bakan Muhammed Cevad Zarif, Fransa, Almanya ve İngiltere tarafından kurulan özel ödeme kanalı INSTEX'e ilişkin değerlendirmede bulundu.
AB ülkelerinin İran ile ticareti devam ettirmek için kurulan INSTEX'in uygulamaya geçirilmesiyle ilgili tutumunun "kabul edilemez" olduğunu belirten Zarif, "INSTEX'in faaliyete geçmesi için buna benzer bir mekanizmayı İran'da kurmamız gerekiyordu.
Bu mekanizma geçen hafta İran'da kuruldu. Gelinen aşamada İran ile mali kanalı uygulamaya geçirmesi için AB ülkelerinin hiçbir bahanesi kalmadı." ifadelerini kullandı.
"İran'ın kendilerini bekleyeceğini zannetmesinler"
ABD'nin nükleer anlaşmadan çekilmesinin ardından AB ülkelerinin defalarca kez taahhütlerine bağlı kalacaklarını açıkladıklarını ve INSTEX'in bu kapsamda kurulduğunu hatırlatan Zarif, "INSTEX mekanizmasının AB ülkeleri tarafından ilan edilmesi ilk adımdı ancak AB ülkeleri çok geç kaldı.
İran'ın kendilerini bekleyeceğini zannetmesinler. AB ülkelerinin bu başlangıç mekanizması için ne kadar zamana ihtiyacı var bilmiyorum." şeklinde konuştu.
İran'ın komşularıyla çok iyi ilişkilere sahip olduğunu dile getiren Zarif, birçok ülkeyle INSTEX'e benzer kanallar kurduklarını ve bunların halihazırda faaliyette olduğunu aktardı.
Avrupa Birliği (AB) Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikaları Yüksek Temsilcisi Federica Mogherini başkanlığında 25 Eylül 2018'de Birleşmiş Milletler (BM) 73. Genel Kurulu kapsamında New York'ta bir araya gelen İran nükleer anlaşmasına taraf ülkeler olan Fransa, Almanya, Rusya, İngiltere ve İran'ın dışişleri bakanlarının, İran ile doğal gaz dahil genel ticareti kolaylaştırmak için özel ödeme kanallarını da içeren yeni bir mekanizma inşa edilmesi konusunda anlaşma sağladığı açıklanmıştı.
Bu mekanizmanın İran ile meşru ticaret yapan ekonomik aktörlere güvence sağlayacağına işaret edilen bildiride, tarafların bu çerçevede bölgesel ve uluslararası ortaklarla iş birliğini sürdüreceği duyurulmuştu.
Bu kapsamda Fransa, İngiltere ve Almanya dışişleri bakanlarının 31 Ocak'ta Romanya'nın başkenti Bükreş'te İran'la ticaret için ortak bir ödeme mekanizması ve şirket kurduklarını duyurmasının ardından, INSTEX adlı mekanizmanın Fransa'nın başkenti Paris merkezli olacağı ve yöneticiliğine Alman Per Fischer'in getirileceği aktarılmıştı.