PEKİN
İspanya'nın başkenti Madrid'de düzenlenen müzakerelerin ardından Çin heyeti, basın toplantısı düzenledi. Heyette yer alan, Çin'in ticaret konularında baş müzakereci bürokratı konumundaki Uluslararası Ticaret Temsilcisi Li Çınggang, burada yaptığı açıklamada, görüşmelerde iki ülkenin, karşılıklı kaygı konusu ekonomik ve ticari sorunlarda samimi, derin ve yapıcı iletişim kurduğunu ifade etti.
Li, Çinli ByteDance şirketinin hakim ortağı olduğu, veri güvenliği endişeleri nedeniyle devredilmesi veya kapatılması gündemde olan sosyal medya platformu TikTok ile bağlantılı sorunun işbirliği içinde çözümü için ABD ile "temel çerçeve mutabakata" vardıklarını ifade etti.
Çin'in teknoloji ve ekonomi-ticaret konularının siyasallaştırılmasına ve araç haline getirilmesine karşı olduğunu vurgulayan Li, "ABD, Çinli şirketlere baskı uygularken bizden kaygılarını gidermesini beklememeli. Çin, kendi ilkeleri, şirketlerinin çıkarları, uluslararası eşitlik ve adalet pahasına bir anlaşmaya varmaya çalışmayacak" dedi.
ABD Hazine Bakanı Bessent, Çin ile TikTok konusunda çerçeve anlaşmaya varıldığını söyledi...
ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Çin ile TikTok konusunda bir çerçeve anlaşmaya vardıklarını belirterek, bunun ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping tarafından onaylanması gerektiğini bildirdi.
Bessent ile ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer, Çinli heyetle İspanya'nın Madrid kentinde gerçekleştirdikleri ticaret müzakereleri sonrasında basın mensuplarına açıklamalarda bulundu.
Görüşmede ele alınan "kara para aklama" konusuna değinen Bessent, bunun fentanil satışlarının bir sonucu olduğunu ve bundan hem Çin'in hem de ABD'nin zarar gördüğünü ifade etti.
Bessent, Çin'in sermaye kontrollerinden kaçan kara para aklama gruplarının Meksika'da uyuşturucu kartelleri için faaliyet gösterdiğine işaret ederek, "Bu nedenle, birlikte çalışabileceğimiz yolları tartıştık ve Çin heyeti bizimle çalışmaya çok istekliydi. Bu konuda tam bir mutabakat sağlandı" dedi.
"Liderlerin onayı gerekiyor"
ABD'li çip şirketi Nvidia'ya ilişkin de Bessent, ticaret görüşmelerinin yapıldığı gün Çin'in Nvidia hakkında soruşturma başlatmasının zamanlamasının uygun olmadığını dile getirdi.
Çin merkezli sosyal medya uygulaması TikTok'a ilişkin soruyu da yanıtlayan Bessent, bu konuda bir çerçeve anlaşmasına varıldığını ve iki ülke liderlerinin onayını bekleyeceklerini bildirdi.
Bessent, "Çerçevenin (TikTok'un) ABD kontrolündeki mülkiyete geçiş için olduğunu düşünüyorum, ancak yine de liderlerin cuma günü yapacakları açıklamadan önce bir şey söylemeyeceğim." diye konuştu.
"Tarifelerdeki duraklamayı uzatmayı değerlendirebiliriz"
ABD Ticaret Temsilcisi Greer de ihracat kontrolleri konusunun da gündeme geldiğini ifade ederek, ABD'nin Çin'e uyguladığı gümrük vergileri ve Çin'in nadir toprak mineralleri üzerindeki sıkı kontrolleriyle ilgili 90 günlük ara verildiğini hatırlattı.
Bu duraklamayı periyodik olarak yenilediklerine ve mevcut aranın 10 Kasım'da sona ereceğine işaret eden Greer, "Görüşmeler olumlu yönde devam ederse, ABD nadir toprak minerallerini eskisinden çok daha iyi bir şekilde alıyorsa, bu konuda daha fazla adım atmayı kesinlikle değerlendirebiliriz. Ancak, bu konuda hala yapılacak işler var." dedi.
Greer, TikTok konusunda ise bir anlaşmaya varıldığını düşündüklerini ancak liderlerin onayı gerektiğini vurguladı.
Trump, Cuma günü Çin Devlet Başkanı Şi ile görüşeceğini açıklamıştı...
Ticaret müzakereleri için mayısta Cenevre'de, haziranda Londra'da, temmuzda da Stockholm'de bir araya gelen iki ülkeden heyetler, görüşmelerin yeni turuna dün Madrid'de başlamıştı.
ABD Başkanı Trump, bugün konuya ilişkin, "ABD ile Çin arasında Avrupa'da düzenlenen büyük ticaret toplantısı çok iyi geçti. Ülkemizdeki gençlerin kurtarmayı çok istedikleri 'belli bir' şirketle ilgili de bir anlaşma sağlandı. Çok mutlu olacaklar. Cuma günü Başkan Şi ile görüşeceğim. İlişkilerimiz çok güçlü olmaya devam ediyor." ifadelerini kullanmıştı.
TikTok, devredilme veya yasaklanma ikilemiyle karşı karşıya...
ABD Temsilciler Meclisi, 13 Mart 2024'te yaptığı oylamada, "Amerikalıları Yabancı Düşmanlarca Kontrol Edilen Uygulamalardan Koruma Yasası" başlıklı tasarıyı büyük çoğunlukla kabul etmişti. ABD Senatosu'ndan da geçen tasarı 24 Nisan 2024'te dönemin ABD Başkanı Joe Biden'ın imzasıyla yürürlüğe girmişti.
"Ulusal güvenlik tehdidi oluşturduğu" gerekçesiyle TikTok'un yasaklanmasının önünü açan yasa, ana ortak konumundaki ByteDance firmasının, platformu ABD'li bir şirkete devretmesini, aksi halde uygulamanın ABD'deki yasaklanmasını öngörüyor.
ABD Kongresi, ByteDance'in 19 Ocak'a kadar kontrol hissesini devretmemesi halinde uygulamanın tüm ülkede yasaklanmasına yönelik kararı ABD Yüksek Mahkemesi tarafından da onanmış, ancak 20 Ocak'ta göreve başlayan yeni Başkan Donald Trump, son tarihin süresini başkanlık kararnameleriyle 3 kez uzatmıştı.
Yasağı savunanlar, Pekin merkezli ByteDance firmasının TikTok aracılığıyla elde ettiği Amerikan vatandaşlarına ait bilgileri, kanunen Çin hükümetinin erişimine açmak zorunda olduğunu, bunun veri güvenliği riskinin yanı sıra ulusal güvenliğe de tehdit oluşturduğunu iddia ediyor.
Yasağa karşı çıkanlar ise TikTok'un ABD vatandaşlarının verilerini toplayıp Çin'e ilettiği iddiasının ispata muhtaç olduğunu ve uygulamanın yasaklanmasının "ifade özgürlüğünün kısıtlanması" anlamına geleceğini belirtiyor.
TikTok yönetimi ise veri güvenliğinin ihlaline ilişkin iddiaların gerçeği yansıtmadığını, ABD'de diğer sosyal medya platformları gibi tamamen Amerikan yasalarına uygun çalıştıklarını savunuyor.
Madrid görüşmeleri...
ABD Hazine Bakanı Scott Bessent ile Çin'in Ekonomik İlişkilerden Sorumlu Başbakan Yardımcısı Hı Lifıng'ın başkanlık ettiği heyetler arasındaki ticaret müzakerelerinin yeni turu dün Madrid'de başlamıştı.
Toplantıda, Çin ve ABD heyetlerinin Madrid'deki ticaret müzakerelerinde, ticaret ve teknoloji alanındaki sorunların yanı sıra sosyal medya uygulaması TikTok'un durumunun da ele alınacağı bildirilmişti.
İki ülkeden yetkililer, daha önce mayısta Cenevre'de, haziranda Londra'da, temmuzda da Stockholm'de bir araya gelmişti.