From social protest to the war of narratives -Western propaganda, strategic miscalculation, and the complex reality of Iran-
(Toplumsal protestodan söylem savaşına -Batı propagandası, stratejik yanılgılar ve İran’ın çetrefilli gerçekliği- Hülya Ayhan çevirisiyle)
...
FROM SOCIAL PROTEST TO THE WAR OF NARRATIVES
Western Propaganda, Strategic Miscalculation, and the Complex Reality of Iran
In recent weeks and months, Iran has once again returned to the forefront of international media coverage. Yet this return has not been portrayed as that of a complex society with deep internal contradictions, but rather through a simplified, crisis-driven narrative. Social and economic protests that initially emerged amid currency devaluation, rising inflation, and mounting livelihood pressures were rapidly reframed by external media as a “nationwide uprising against the very existence of the system.” The gap between realities inside Iran and the image reproduced abroad has grown so wide that it has itself become a subject requiring independent analysis. The key question remains: why does the West continue to narrate Iran not as it is, but as it wishes it to be?
The Real Roots of Discontent: Economy, Livelihood, and Social Erosion
No fair-minded analysis can deny that Iran’s economy has faced a series of crises in recent years. The persistent decline of the national currency, high inflation, difficulties in importing raw materials, banking restrictions, and sanctions pressure have all profoundly affected the daily lives of millions of Iranians. Merchants struggle with stagnation and price instability, small producers face rising costs and declining consumer purchasing power, and the middle class feels increasingly economically exhausted.
Under such conditions, the emergence of economic and professional protests is neither abnormal nor unexpected. In many countries, such protests constitute a natural mechanism for expressing social dissatisfaction. In their early stages, protests in Iran largely centered on livelihood concerns, criticism of economic policies, and demands for structural reforms. Even many protesters clearly distinguished between criticizing policies and rejecting the country or its sovereignty altogether—a distinction deliberately ignored in much of the external analysis.
The Turning Point: When Protest Turns into Disorder
However, this situation did not remain unchanged. From January 8 onward, multiple field indicators revealed a shift in street activities in certain areas. The presence of firearms, incendiary materials, targeted attacks on security forces, widespread destruction of public property, and the burning of mosques, religious centers, healthcare facilities, and urban infrastructure cannot be reconciled with any recognized definition of civil or professional protest.
Historically, even during periods of intense unrest, Iranian society has observed specific unwritten “red lines,” including refraining from damaging sacred sites, medical services, and the lives of ordinary citizens. The crossing of these lines was a clear sign that part of the scene had moved beyond the control of ordinary protesters and fallen into the hands of groups seeking escalation and instability rather than reform.
The nature of the violence employed—particularly in certain killings and organized attacks—bore troubling similarities to the tactics of terrorist organizations. Such patterns aim not at expressing demands but at producing casualties, provoking harsh responses, and pushing society toward uncontrolled chaos. In security studies, these methods are widely recognized as tools of asymmetric warfare.
Provocateurs, Separatist Groups, and a Security-Oriented Project
The arrest of several field operatives and the release of preliminary information regarding links between some of them and networks affiliated with Mossad, the Mujahedin-e Khalq Organization, monarchist currents, and separatist groups offered a more complex picture of the unrest. The presence of separatist elements - particularly in border regions- suggests that the objectives of certain external and proxy actors went beyond political or media pressure. Instead, weakening national cohesion and paving the way for more dangerous scenarios, including the fragmentation of Iran, appeared to be part of the agenda.
For Iranian society, this constitutes a fundamental red line. Historical experience shows that Iranians, regardless of political differences, are deeply sensitive to territorial integrity and national unity. Any sign of separatism or foreign intervention rapidly generates broad negative reactions across social strata, reactions that many external planners failed to anticipate.
Internet Restrictions and the Explosion of Statistical Propaganda
The Iranian government’s decision to restrict internet access was aimed at disrupting coordination among violent networks and preventing further escalation. However, it simultaneously created a serious information vacuum. Foreign media outlets and social networks quickly filled this vacuum with one-sided narratives and unverifiable statistics.
In this environment, contradictory and highly exaggerated casualty figures circulated, ranging from 6,000 to 12,000 and even 20,000 deaths. Such figures not only failed to align with field evidence but were also historically implausible. Even during the eight-year Iran–Iraq war - an all-out military conflict- such numbers were not reported within such short timeframes. This statistical exaggeration was less a professional error than part of a psychological strategy aimed at creating shock, mobilizing global opinion, and legitimizing political and economic pressure against Iran.
The Political Psychology of Iranian Society: A Neglected Reality
One of the greatest weaknesses in Western analyses lies in their failure to grasp the political psychology of Iranian society. Iran is a pluralistic, critical society marked by internal tensions. Dissatisfaction, protest, and even social anger are real and visible. Yet historical experience demonstrates that when national interests, territorial integrity, or external threats are at stake, internal divisions significantly diminish.
At such moments, opponents and supporters, religious and secular citizens, critics and loyalists often stand on the same side. This response is not the product of state propaganda but is deeply rooted in collective historical memory—shaped by war, foreign intervention, and separatist projects. Despite repeated encounters with this reality over decades, Western leaders and advisers continue to misunderstand it.
Misplaced Reliance on External Opposition and a Vocal Minority
Another major miscalculation has been the West’s overreliance on a small segment of the Iranian diaspora. While this group is often highly visible in media spaces, it lacks decisive social and political weight inside Iran. Relying on a politically inexperienced and emotionally driven segment of youth abroad and promoting figures such as Reza Pahlavi as political alternatives has only deepened the gap between analysis and reality.
This illusion of representation led American and Israeli policymakers - including Donald Trump and Benjamin Netanyahu, alongside certain U.S. senators such as Ted Cruz and Lindsey Graham- to believe that a combination of economic pressure, psychological warfare, and street unrest could bring an 85-million-strong society to collapse. Once again, this calculation proved incorrect.
Conclusion: Realism versus the Illusion of Regime Change
Recent developments demonstrate that the destabilization project against Iran, despite its human and psychological costs, has failed to achieve its strategic objectives. The Islamic Republic of Iran, notwithstanding structural problems, widespread criticism, and public dissatisfaction, continues to enjoy a substantial social base. A significant portion of society - motivated by ideological beliefs, security concerns, or territorial integrity- opposes collapse and foreign intervention.
Is the overthrow of Iran’s government from outside possible? Past and present experience provide a clear answer: no. Maximum pressure, sanctions, propaganda, reliance on separatist groups, and external opposition have not produced change; instead, they have reinforced national cohesion during moments of crisis.
If the United States genuinely seeks de-escalation and resolution in its relationship with Iran, it must abandon illusion-based policies and embrace realism: acknowledging the complexity of Iranian society, discarding regime-change fantasies, and returning to rational diplomacy. Otherwise, neoconservative forces -long responsible for wars and instability across the Middle East- will once again push the region toward a destructive cycle of violence.
Iran, despite its internal disagreements, is neither rootless nor on the verge of collapse. What is needed today is an end to the war of narratives and a turn toward a deeper understanding of reality—an understanding that, sooner or later, will impose itself over political propaganda.
.
Prof. Dr. Ghadir Golkarian, dikGAZETE.com
-International policy analyst-
TR (*) Türkçe tercümesi Hülya Ayhan
TOPLUMSAL PROTESTODAN SÖYLEM SAVAŞINA
Batı Propagandası, Stratejik Yanılgılar ve İran’ın Çetrefilli Gerçekliği
Son haftalarda İran yeniden dünya medyasının gündemine oturdu. Ancak bu dönüş, karmaşık bir toplumun gerçek yüzünü değil, kriz odaklı ve basitleştirilmiş bir anlatıyı yansıtıyor. Ekonomik sıkıntılarla başlayan protestolar, dış basında hızla “sisteme karşı ülke çapında ayaklanma” olarak sunuldu. İran’daki gerçeklik ile dışarıda çizilen imaj arasındaki uçurum giderek büyüyor. Asıl soru şu: Batı neden İran’ı olduğu gibi değil, görmek istediği gibi anlatıyor?
Memnuniyetsizliğin gerçek sebepleri: Ekonomi, geçim ve toplumsal çöküş
Hiçbir tarafsız analiz, İran ekonomisinin son yıllarda bir dizi krizle karşı karşıya kaldığını inkâr edemez. Ulusal para biriminin sürekli değer kaybı, yüksek enflasyon, hammadde ithalatındaki zorluklar, bankacılık kısıtlamaları ve yaptırım baskısı milyonlarca İranlının günlük yaşamını derinden etkiledi. Tüccarlar durgunluk ve fiyat istikrarsızlığıyla mücadele ediyor, küçük üreticiler artan maliyetler ve azalan tüketici alım gücüyle karşı karşıya kalıyor, orta sınıf ise giderek daha fazla ekonomik yorgunluk hissediyor.
Bu koşullar altında ekonomik ve mesleki protestoların ortaya çıkışı ne anormal ne de beklenmedik bir durumdur. Pek çok ülkede bu tür protestolar, toplumsal hoşnutsuzluğu ifade etmenin doğal bir mekanizmasıdır. İran’daki protestolar da ilk aşamalarında büyük ölçüde geçim kaygıları, ekonomik politikalara yönelik eleştiriler ve yapısal reform talepleri etrafında şekillenmiştir. Hatta birçok protestocu, politikaları eleştirmek ile ülkeyi ya da onun egemenliğini bütünüyle reddetmek arasında açık bir ayrım yapmıştır—bu ayrım ise dış analizlerin önemli bir kısmında kasıtlı olarak göz ardı edilmiştir.
Dönüm noktası: Protestonun kargaşaya evrildiği an
Ancak bu durum değişmeden kalmadı. 8 Ocak’tan itibaren çeşitli saha göstergeleri, bazı bölgelerde sokak faaliyetlerinde bir değişim olduğunu ortaya koydu. Ateşli silahların, yanıcı maddelerin varlığı; güvenlik güçlerine yönelik hedefli saldırılar; kamu mallarının geniş çaplı tahribi; camilerin, dini merkezlerin, sağlık tesislerinin ve kentsel altyapının yakılması, hiçbir şekilde tanınmış bir sivil ya da mesleki protesto tanımıyla bağdaştırılamaz.
Tarihsel olarak, yoğun huzursuzluk dönemlerinde bile İran toplumu belirli yazılı olmayan “kırmızı çizgilere” riayet etmiştir; bunlar arasında kutsal mekânlara, sağlık hizmetlerine ve sıradan vatandaşların yaşamına zarar vermekten kaçınmak da vardır. Bu çizgilerin aşılması, sahnenin bir bölümünün artık sıradan protestocuların kontrolünden çıktığının ve reform yerine tırmanış ile istikrarsızlık arayışındaki grupların eline geçtiğinin açık bir göstergesiydi.
Ortaya konan şiddetin niteliği—özellikle bazı öldürmeler ve organize saldırılarda—terör örgütlerinin taktikleriyle rahatsız edici benzerlikler taşıyordu. Bu tür örüntüler, talepleri ifade etmeyi değil; can kayıpları yaratmayı, sert tepkileri kışkırtmayı ve toplumu kontrolsüz bir kaosa sürüklemeyi amaçlar. Güvenlik çalışmalarında bu yöntemler, yaygın biçimde asimetrik savaşın araçları olarak tanınmaktadır.
Provokatörler, ayrılıkçı gruplar ve güvenlik odaklı proje
Saha operatörlerinden bazılarının tutuklanması ve Mossad, Halkın Mücahitleri Örgütü, monarşist akımlar ve ayrılıkçı gruplarla bağlantılarına dair ön bilgilere yer verilmesi, huzursuzluğun daha karmaşık bir tablo sunduğunu ortaya koydu. Özellikle sınır bölgelerinde ayrılıkçı unsurların varlığı, bazı dış ve vekil aktörlerin hedeflerinin siyasi ya da medya baskısının ötesine geçtiğini gösteriyor. Bunun yerine, ulusal bütünlüğü zayıflatmak ve İran’ın parçalanmasını da içeren daha tehlikeli senaryoların önünü açmak gündemin bir parçası olarak belirdi.
İran toplumu için bu, temel bir kırmızı çizgi niteliği taşımaktadır. Tarihsel deneyim, siyasi farklılıklar gözetmeksizin İranlıların toprak bütünlüğü ve ulusal birlik konusunda son derece hassas olduklarını göstermektedir. Ayrılıkçılığın ya da yabancı müdahalenin en küçük işareti bile, toplumsal kesimlerin tamamında geniş çaplı olumsuz tepkiler doğurmakta; bu tepkiler, birçok dış planlayıcının öngöremediği bir durum olarak ortaya çıkmaktadır.
İnternet kısıtlamaları ve istatistiksel propagandanın patlaması
İran hükümetinin internet erişimini kısıtlama kararı, şiddet yanlısı ağlar arasındaki koordinasyonu bozmayı ve daha fazla tırmanışı önlemeyi amaçlıyordu. Ancak aynı zamanda ciddi bir bilgi boşluğu yarattı. Yabancı medya organları ve sosyal ağlar bu boşluğu hızla tek taraflı anlatılar ve doğrulanamayan istatistiklerle doldurdu.
Bu ortamda, 6.000’den 12.000’e ve hatta 20.000 ölüme kadar değişen çelişkili ve son derece abartılı can kaybı rakamları dolaşıma girdi. Bu rakamlar, sahadaki kanıtlarla örtüşmediği gibi tarihsel açıdan da inandırıcı değildi. Sekiz yıl süren İran-Irak savaşı gibi topyekûn bir askeri çatışma sırasında bile böylesi sayılar kısa zaman dilimlerinde rapor edilmemişti. Bu istatistiksel abartı, mesleki bir hata olmaktan çok, şok yaratmayı, küresel kamuoyunu harekete geçirmeyi ve İran’a yönelik siyasi ve ekonomik baskıyı meşrulaştırmayı amaçlayan psikolojik bir stratejinin parçasıydı.
İran toplumunun siyasal psikolojisi: İhmal edilmiş bir hakikat
Batılı analizlerin en büyük zayıflıklarından biri, İran toplumunun siyasal psikolojisini kavrayamamalarıdır. İran, iç gerilimlerle şekillenen çoğulcu ve eleştirel bir toplumdur. Memnuniyetsizlik, protesto ve hatta toplumsal öfke gerçek ve görünürdür. Ancak tarihsel deneyim göstermektedir ki ulusal çıkarlar, toprak bütünlüğü ya da dış tehditler söz konusu olduğunda, iç bölünmeler büyük ölçüde azalır.
Böylesi anlarda, muhalifler ve destekçiler, dindar ve seküler vatandaşlar, eleştirmenler ve sadıklar çoğu kez aynı safta yer alır. Bu tepki, devlet propagandasının ürünü değil; savaş, yabancı müdahale ve ayrılıkçı projelerle şekillenmiş kolektif tarihsel hafızaya derinden kök salmıştır. On yıllar boyunca bu gerçeklikle defalarca karşılaşılmasına rağmen, Batılı liderler ve danışmanlar hâlâ bunu yanlış anlamaya devam etmektedir.
Dış muhalefete ve gürültücü azınlığa yanlış güven
Batı’nın en büyük yanlış hesaplarından bir diğeri, İran diasporasının küçük bir kesimine aşırı güvenmesidir. Bu grup medya alanlarında sıklıkla görünür olsa da, İran içinde belirleyici toplumsal ve siyasal ağırlığa sahip değildir. Yurt dışındaki siyasi deneyimi olmayan ve duygusal olarak yönlendirilen genç bir kesime dayanmak, Reza Pehlevi gibi isimleri siyasi alternatif olarak öne çıkarmak, analiz ile gerçeklik arasındaki uçurumu daha da derinleştirmiştir.
Bu temsiliyet yanılsaması, Donald Trump ve Benjamin Netanyahu’nun yanı sıra Ted Cruz ve Lindsey Graham gibi bazı ABD senatörlerinin de dahil olduğu Amerikan ve İsrailli politika yapıcıları, ekonomik baskı, psikolojik savaş ve sokak olaylarının birleşiminin 85 milyonluk bir toplumu çökertmeye yetebileceğine inandırdı. Ancak bu hesap bir kez daha yanlış çıktı.
Sonuç: gerçekçilik ve rejim değişikliği illüzyonu
Son gelişmeler, İran’a yönelik istikrarsızlaştırma projesinin insani ve psikolojik maliyetlerine rağmen stratejik hedeflerine ulaşamadığını göstermektedir. Yapısal sorunlara, yaygın eleştirilere ve toplumsal hoşnutsuzluğa rağmen İran İslam Cumhuriyeti hâlâ kayda değer bir toplumsal tabana sahiptir. İdeolojik inançlar, güvenlik kaygıları veya toprak bütünlüğü motivasyonuyla hareket eden toplumun önemli bir kesimi, çöküşe ve yabancı müdahaleye karşı çıkmaktadır.
İran hükümetinin dışarıdan devrilmesi mümkün mü? Geçmiş ve güncel deneyimler açık bir yanıt veriyor: hayır. Azami baskı, yaptırımlar, propaganda, ayrılıkçı gruplara dayanma ve dış muhalefet değişim üretmedi; aksine, kriz anlarında ulusal bütünlüğü pekiştirdi.
Amerika Birleşik Devletleri gerçekten İran ile ilişkilerinde gerilimi azaltmayı ve çözüm arayışını hedefliyorsa, yanılsamalara dayalı politikalardan vazgeçmeli ve gerçekçiliği benimsemelidir: İran toplumunun karmaşıklığını kabul etmek, rejim değişikliği hayallerini bir kenara bırakmak ve rasyonel diplomasiye geri dönmek. Aksi takdirde, uzun süredir Ortadoğu’da savaşlardan ve istikrarsızlıktan sorumlu olan neo-muhafazakâr güçler, bölgeyi bir kez daha yıkıcı bir şiddet döngüsüne sürükleyecektir.
İran, iç anlaşmazlıklara rağmen ne köksüzdür ne de çöküşün eşiğindedir. Bugün ihtiyaç duyulan şey, anlatılar savaşının sona ermesi ve gerçeğin daha derin bir kavrayışına yönelmek—öyle bir kavrayış ki er ya da geç siyasi propagandanın üzerine kendini dayatacaktır.
.
Prof. Dr. Ghadir Golkarian, dikGAZETE.com
-Uluslararası politika analisti-
(*) Türkçe çeviri: Hülya Ayhan